Eztabaidak probintziarekin. Hainbat dira garai honetan, eta Gorosabelek xehekatzen ditu: "Antzina-antzinatik izan zituen asmo haiek, Puntal izeneko parajean, hiri beretik hurbil, jendeak Frantziara igarotzeko gabarra bat egon zedin, eta, gainera, bere alkate arruntak zirela erresuma horretara ateratzen ziren gauzen baimenak edo pasaporteak emateko eskumena zutenak. Hitz batez, Errege-Erregina Katolikoek sakako alkatetzaren probintziari egin zioten mesedea deuseztatzera zihoan, zeinaren jabetza luzean baitzegoen hura. Hondarribiak Beobiako pasabidea bere jurisdikzioan zegoela uste zuen, eta antzinatean alkateek mugako kontrabandoa bakarrik zaintzen zutela gaineratu zuen. Hortik ondorioztatzen zuen saka-alkatetzaren graziak, probintziari eginak, ezin ziela kalterik egin garai hartako eskubideei; edo, bestela esanda, hirugarren interesatuari kalterik egin gabe ulertu behar zela. Probintziak beti ezetsi zituen Hondarribiaren asmo horiek, eta irmo eutsi zion pasabide horretan bertako alkateak zuen eskumen pribatiboari. Desadostasun horren ondorioz, orduko Hondarribiko hiribilduak probintzia auzitara eraman zuen Gaztelako kontseiluan, 1560ko urteetan; eta bigarren jokabide bidegabeak Hondarribia kendu zuen saka-alkatetzaren zoriaz, haren jurisdikzioa ez baitzuen onartu nahi. Horrela iraun zuen 1621. urtera arte, non hiri honek konposizio bat proposatu zuen. Bere gestioen ondorioz, urte bereko maiatzaren 2an egiletsitako eskritura bidez adiskidetasun bat egitea lortu zen; Hondarribiak atzera egin zuen bere uzi eta auzietan, eta Beobiako igarobide osoan saka-alkatearen jurisdikzio pribatiboa aitortu zen. Mendetasun hori kontuan hartuta, eta Hondarribia hirurogei urte baino gehiagotan alkatetza horretatik kanpo egon izanari dagokionez, probintziak aparteko bi txanda eman zizkion. Hala eta guztiz ere, hiri horrek behin baino gehiagotan berritu zituen bere asmo zaharrak. Hala gertatu zen 1675. urtean, bertako alkateek nahi izan zutenean eta Frantziara igarotzean saka-alkatetzako zaindariek beren bizilagunak erregistratu ez zitzaten tematu zirenean; aitzitik, erresumari berari egiten zitzaizkion erauzketen pasaporteak beraiek eman nahi izan zituzten. Beste batzuetan, berriz, pasabideko gabarra Puntalen edo hiriaren inguruan jartzeko ahalegina egiten zuten. Alkateek ez zioten utzi, halaber, haiek, beren mendekoek edo bizilagunek egindako kontrabando-salaketen kausak ezagutzen saiatzeari. Baina probintziak beti gogor arbuiatu zituen beste ezein alkatek ez zituen eskakizun horiek, saka-alkatearen eskumen pribatiboari eutsiz; eta hona hemen Gaztelako Kontseiluaren aurrean jarraitutako auzi luze eta berrien zergatia. Horien emaitza izan zen auzitegi goren honek 1713an adierazi zuela saka-alkatearen jurisdikzioa metatzailea eta prebentiboa zela Hondarribiako ohiko jurisdikzioekin bere lurraldean ".
San Telmo gaztelua. Mendate batean, portu hori piraten aurka defendatzeko, 1598an Higer lurmuturraren ondoan San Telmo gaztelua eraiki zuten, erregearen aginduz. Ordutik, gaztelua artileztuta eta hornituta egon ohi zen.