Olerkariak

Godoy Alcayaga, Lucila

Txileko bi Literatura Nobel saridunek, biak euskal jatorrikoak: Petronila Alcayaga eta Rosa Basoalto Opazo. Italian kontsula izanik, Neruda ez hartzeko esan zioten. Esaten digu:

"Handik debekatu egin zidaten Neruda kontsuletxean hartzea. Zein gutxi ezagutzen nauten! Lagunari, hispaniar hizkuntzako poetarik handienari eta, azkenik, jazarritako txiletar bati etxeko atea itxiz hilko nintzatekeen".

P. betetzean. Nerudak berrogeita hamar urte zituela, Gabrielak opari maitagarri bat bidali zion. Poetak Txileko Unibertsitateko hitzaldian hartu izana adierazten du:

"Bart, lehen opariekin, Laura Rodigek altxor bat ekarri zidan, eta emozio handienarekin moldatu nuen. Gabriela Mistralen "Sonetos de la muerte" lanaren zirriborroak dira, arkatzez idatziak eta zuzenketaz beteak. 1914an idatziak dira. Eskuizkribuak, orduan ere, bere kaligrafia indartsuaren ezaugarriak ditu. Nire ustez, soneto horiek elur betierekoen altuera hartu zuten, eta lurrazpiko dardara txiki bat". Eta gero: "Poema labur hauen neurria ez da gainditu gure hizkuntzan. Poesia mendeak egin behar dira. Quevedo zahar, desengainatu eta latzeraino jo genuen, halako hizkera poetikoa ikusi, ukitu eta sentitzeko."

Original horiek sortu berria zen "Fundación Pablo Neruda para el Estudio de la Poesía" (1954) fundazioari utzi zizkionean, poetak Gabrielaren gaiari heldu zion berriro, eta honela zioen azkenean:

"Baina guk soneto horiek gurtzen jarraituko dugu, poesiaren bizitzan bat-batean zabaldu zirenak, haizeak etxe hutsa dardararazi eta han presentzia bat, egiazko hitz bat, betiko ezarri izan balu bezala".

Aurten bertan iritsiko da G. Mistral beste behin Txilera. Nerudak honela egiten dio ongietorria:

"Irailean jukutriak loratzen dira, zelaia alfonbra hori eta dardartia da. Hemen, kostaldean, duela lau egunetik, hego haizeak gogor jotzen du. Gaua bere soinu mugimenduaz beterik dago. Ozeanoa irekia da kristal berdea, titanikoa zuritasuna. Etorri zara, Gabriela, jukutria, olatu, haize erraldoi honen alaba maitea. Denok pozik hartzen zaitugu".

G. Neruda, oso gauza gizatiarra, jeloskor jarri zen Gabrielarekin, bere gutunekin Nobel Sarirako igoera lantzen ari zela uste zuelako. Baina hau dio Memorias, Barcelona, 1974 liburuan:

"Niretzat beti izan zuen lagun onaren irribarre irekia, irinezko irribarrea bere ogi beltzaranaren aurpegian".