Oinordetza-arazoa. Jaime I.a Aragoikoaren prohijamendua. (1231). Antso Azkarra bakarrik eta lur jota zegoen. Alarguna eta legezko seme-alabarik gabea, tronurako ondorengorik gabea. Dinastia Pirenaikoa hautsi egiten zen oinordetza-loturarik aurkitu gabe, baldin eta kontuan hartzen ez bazen bere ahizpa Blancak, 1195ean Champagneko Teobaldo V.arekin ezkondua, seme bat zuela, Teobaldo izenekoa bera ere, eta, beste irtenbiderik aurkitu ezean, oinordekotza bere gain har zezakeela. Bi erregeek ikuspegi desberdinetik ikusten zituzten gauzak, adinaren arabera. Don Jaime, gaztea eta handinahia; don Sancho, zaharra eta gaixoa, bere heriotzaren bezperan, aurkeztu egiten baitzuen. Aragoiko erregearen hitzaldia gaizki erori zitzaion. Berari bakarrik interesatzen zitzaion Errioxa, Bureba, Araba, Gipuzkoa eta Bizkaia probintzia nafarrak berreskuratzea, bere nagusien erreinua. Don Jaimek, aldiz, gerra abantailatsua nahi zuen, irabazi ugarikoa. Eta ez hori bakarrik; Nafarroako erregeari ehun mila soldatako mailegua eskatzera ausartu zen. Pazkoetan ekarriko zituen mila zaldun eta San Migeletan ekarriko zituen beste mila prestatzeko konpromisoa hartzen zuen. Berme gisa Ferrera, Ferrellon, Zalatamor, Ademuz eta Castielfabibeko gazteluak eman zituen, eta dohaintzan Faxina Peña, Moncayo ondoan, eta Redondo, gotortu ahal izateko. Aragoiko erregeak Mallorcaren konkistan gastatu zuen mailegua. Ez zituen bere konpromisoak bete eta, hala ere, Tuteran hirurogei zaldunekin aurkeztera ausartu zen. Mesfidantzazkoa izan zen elkarrizketa. Jaimeren arrazoiek ez zuten ezertarako balio izan errege zaharra konbentzitzeko. Konbentzitu nahi zuen bi mila zaldun prestatu eta mugara bidaltzen bazituen, Lope Diaz de Haro garaitu zezaketela, eta hura garaituta, gerra amaituko zela. Hori guztia entzunda, don Sanchok zorrotz erantzun zion: «Utzidazue hitz egiten. Ez dakizue zer den? Noble guztiek faltsuki jokatzen dute nirekin, eta nigandik ahalik eta diru gehien lortzea besterik ez dute nahi». «Pentsatuko dut» batekin amaitu zuen elkarrizketa.