Juan Manuel Azpróz, Chiquito de Aya edo Aiako Txikia bezala ezaguna, GIPUKO Ayan (Aia) jaio eta hazi zen korrikalari ospetsua izan zen. Bere bizitza eta ibilbidea oso lotuta daude bere jaioterriarekin, non egun guztiak eman baitzituen eta bizilagunen maitasuna eta errespetua irabazi baitzituen bere izaera atseginagatik, apaltasunagatik eta eguneroko bizitzan zuen zuzentasunagatik.
Kirol ibilbidea
Chiquito de Ayak XX. mendearen hasieran EAEko atletismo herrikoian egindako lanengatik egin zuen ospea, batez ere. Bere ibilbidearen gailurra 1924an iritsi zen, eskualdeko lasterketarik enblematikoenetako bat den Behobia-Donostia ospetsua irabazi zuenean, garaipen sendo batekin eta 1:14:22ko denborarekin. Edizio hartan, helmuga Donostiako Gran Kursaal jauregiaren aurrean zegoen, eta 37 korrikalarik bakarrik parte hartu zuten, gaur egun lehiatzen diren milaka korrikalarietatik oso urrun.
Behobian lortutako garaipenaz gain, Aiako Txikia lasterketa-erronka eta apustu ugariren protagonista izan zen, garai hartako kulturan errotuta zegoen tradizio bat. Hainbat alditan, beste korrikalari eta atleta ospetsu batzuen aurka jokatu zuen, hala nola Inazio Goi (Amezketako artzaina) eta Braulio Olaskoaga, gehienetan garaile ateraz. Bereziki aipagarriak dira Klaudio Ega-rekin, Aizarnako Txikia ezizenez ezagutzen zenarekin, izandako dueluak, harekin bi aldi gogoangarritan lehiatu baitzen: Azpeitian (1928, 14 km) eta Donostian (1931, 25 km), bietan Aiako Txikiak garaipena lortuz eta zezen-plazak ikuslez beteta zeudela.
Nortasuna eta eguneroko bizitza
Kirol ibilbideaz gain, Juan Manuel Azproz bere izaera xume eta adeitsuagatik zen ezaguna. Aiako baserri baten jabea zen, eta goizean abereak zaintzen zituen tokiko tabernara joan aurretik, non lagunekin ardoa eta zigarroak partekatzen zituen, beti errespetu eta adiskidetasun giroan. Ohitura sendo eta puntualtasun handiko gizona zen, eta bizilagunek oso estimatua.
Legatua
Txiki edo Txikito ezizena ohikoa da hainbat herritan, baina Aiako Txikia nabarmentzen da herri kirolean egindako ekarpenagatik eta bere komunitatean pertsonaia garrantzitsua izateagatik. 1924ko Behobia-Donostia lasterketan lortutako garaipenak Aiako eta EAEko atletismo zaleen oroimen kolektiboan bizirik dirauen aitortza eman zion.
"Gizon osatua, edukazioz jantzia eta umila genuen Joan Manuel. Egunerokoan ere zuzena... Orduari errespeto izugarria inoiz ahaztuko ez dugunok."
%u2014 I aki Iturain, Oroimenaren Kutxa, 2024
Juan Manuel Azpróz, Chiquito de Aya , bere garaiko landa-Gipuzkoako kirol tradizioaren eta giza balioen ikur gisa gogoratzen da.