CONJUGACION SIMPLE EN TRATAMIENTO i, ik. A semejanza de lo que hemos hecho otras veces, presentamos unos fragmentos de las tablas de verbos en conjugación simple, en sus flexiones más usadas comúnmente, o sea cuando se habla con una sola persona.
Las flexiones con objeto plural yo los traigo, etc., yo los traía, etc., se forman introduciendo el infijo z después del radical kar: así, zekarzkiat, "los traido" (masc.), zekarzkiñat, "los traigo" (fem.).
Las flexiones con objeto plural se hacen introduciendo el infijo z después del radical rabil: darabilzki, "él los mueve".
Las flexiones con objeto plural se hacen con el infijo z colocado detrás del radical rama: daramazkik, "tú los llevas".
Las flexiones con objeto plural se hacen introduciendo el infijo z después de la u del radical uka: dauzkak, "tú los tienes".
Las flexiones con objeto plural se hacen introduciendo zki después aki o aki: zekizkik, "él los sabe".
Isaac López Mendizábal
| Ekarri, "traer" | |
| Yo lo traigo, etc. zekarkiat, -kiñat dakarkik, -kin zekarkik, -kin zekarkiagu, -¡ñagu --- zekarkitek, -kiten | Yo lo traía, etc. nekarkikan, -kIñan ekarkikan, -kiñan zekarkikan, -kiñan genkarkikan, -kiñan --- zekarkikaten, -ñaten |
Las flexiones con objeto plural yo los traigo, etc., yo los traía, etc., se forman introduciendo el infijo z después del radical kar: así, zekarzkiat, "los traido" (masc.), zekarzkiñat, "los traigo" (fem.).
| Erabilli, "mover o menear" | |
| Yo lo muevo, etc. zerabilkiak, -kiñat darabilkik, -kin zerabilkik, -kin zerabilkiagu, -kiñagu --- zerabilkitek, -kiten | Yo lo movía, etc. nerabilkikan, -kiñan erabilkikan, -kiñan zerabilkikan, -kiñan generabilkikan, -kiñan --- zerabilkikaten, -kiñaten |
Las flexiones con objeto plural se hacen introduciendo el infijo z después del radical rabil: darabilzki, "él los mueve".
| Eraman, "llevar" | |
| Yo lo llevo, etc. zeramakiat, -kiñat daramakik, -kin zeramakik, -kin zeramakiagu, -kiñagu --- zeramakitek, -kiten | Yo lo llevaba, etc. neramakikan, -kiñan eramakikan, -kiña zeramakikan, -kiñan generamakikan, -kiñan --- zeramakikaten, -kiñaten |
Las flexiones con objeto plural se hacen con el infijo z colocado detrás del radical rama: daramazkik, "tú los llevas".
| Euki o eduki, "tener" | |
| Yo lo tengo, etc. zeukat, -kanat daukak, -kan zeukak, -kan zeukagu, -kanagu --- zeukaten, -katen | Yo lo tenia, etc. neukatxian, -ukakiñan eukaken, -kanan zaukaken, -kanan geneukatxian, -kakiñan --- zeukatekan, -tenan |
Las flexiones con objeto plural se hacen introduciendo el infijo z después de la u del radical uka: dauzkak, "tú los tienes".
| Jakin, "saben" | |
| Yo lo sé, etc. zek¡at, -kiñat dakik, -kin zekik, -kin zekiagu, -k¡ñagu --- zekitek, -ten | Yo lo sabia, etc. netxek¡an, -netxek¡ñan ek¡kan, -ekiñan. zek¡kan, -zekiñan genetxek¡an, -etxekiñan --- zetxek¡ten, -kiñaten |
Las flexiones con objeto plural se hacen introduciendo zki después aki o aki: zekizkik, "él los sabe".
| Egon, "estar" | |
| Yo estoy, etc. natxiok, -txion ago, ago zeok, zeon gatxeudek, -den --- zeudek, -den | Yo estaba, etc. netxiokan, -txionan egokan, -egonan zegokan, -zegonan gatxeudekan, -denan --- zeudekan, -denan |
| Ibilli, "andar" | |
| Yo ando, etc. natxebillek, -llen ebillek, -llen zebillek, -llen gatxebillek, -llen --- zebiltzak, -tzan | Yo andaba, etc. natxebillekan, -llenan ebillekan, -llenan zebillekan, -llenan gatxebillekan, -llenan --- zebiltzekan, -tzenan |
| Irudi, "parecerse a otro" | |
| Yo me parezco, etc. zirudiat, -diñat dirudik, -din zirudik, -din dirudiagu, -diñagu --- ziruditek, -ten | Yo me parecia, etc. nirudikan, -diñan irudikan, -diñan zirudikan, -diñan genirudikan, -diñan --- ziruditekan, -tenan |
| Esan, "decir" | |
| Yo digo, etc. zioat, -z¡onat diok, dion ziok, zion z¡okagu, zionagu --- ziotek, -z¡oten | Yo decia, etc. niokan, nionan ziokan, zionan ziokan, zionan geniokan, genionan --- ziotekan, ziotenan |
| Etorri, "venir" | |
| Yo vengo, etc. natxetorrek, -rren ator, -ator zetorrek, -rren gatxetorrek, -rren --- zetoztek, -ten | Yo venia, etc. natxetorrekan, -rrenan etorrekan, -rrenan zetorrekan, -rrenan gatxetoztekan, -tenan --- zetoztekan, -tenan |
| Iritzi, "parecer, opinar, llamarse" | |
| Me parece esto o me llamo, etc. deritzaidak, -idan deritzaik, -tzain zeritzayok, -yon deritzaiguk, -gun --- zeritzayotek, -ten | Me parecia, etc. neritzaidakan, -anan eritzaidakan, -anan zeritzaidakan, -anan generitzaidakan, -anan --- zeritzayotekan, -tenan |
| Joan, "ir" | |
| Yo voy, etc. natxiak, -an oa, oa ziak, zian gatxiaztik, -tin --- zeaztik, -tin | Yo iba, etc. natxiakan, -anan oakan, oanan zeakan, zeanan gatxiaztikan, -inan --- zijoaztikan, -tinan |
Isaac López Mendizábal
