Lexique

OFICIO

Ocupación habitual; cargo, ministerio, lan (c), langintza (B, G, AN), lankintza (L), langite (G), lanbide (c, H.), lankei (S), lankizun (B-M), egintza (c), egiteko (c..), eginkizun (G), egikizun (B), beargintza (B, G), jardun (AN), jarduera (G), ofizio, kargu (H.); tener oficio, kargu izan (Ax.), zer lankintza duzu? (Lh.), ¿qué oficio tiene usted?; ze langintza zamargin, bearrak bear eragin (Per. Ab.), ¡qué oficio el de hacer melenas!, la necesidad hace trabajar; lanbide artan asi eta azi zan bi gazte eder aen amorio garbia (G), el amor puro de aquellos dos jóvenes comenzó y se desarrolló en aquel oficio u ocupación! langite ederra egin dek! (G), ¡buen trabajo has hecho!; eztate gaizki egaranik denbora, hori beita gure lankheia (Diál. bas.), no será mal empleado el tiempo, porque ese es nuestro oficio.

Profesión de algún arte mecánico, langintza (B, G, AN), lankintza (L), lanbide (L, BN, S) lanpide (BN), lankei (BN, S), bizibide (B, BN, R), bizipide (AN, L, BN, S), bízpide (BM), bizikatura (B), bizigailu (BN), bizimolde (R), irabazbide (L, BN, S, R), irabazpide (B, G, AN, L, S), ogibide (B, G, R), sail, ofizio (H.). Sufijos que expresan la idea de "oficio, profesión", -tza (B, G, AN, L), -tzu (B, R), -gintza (B, G, L), -kintza (L), -gintzo (B), -gintzu (BN), -gingo (BN, R), -go (L, BN, S, R), -ko (L); of. de pastor, artzaintza (L), artzanza (G), artzaingoa (L, BN, S), artzaigoa (L), artzaigo (R), artzango (BN), artzainko (L); of. de agricultor, nëkazaritza (B, G, L), nekazarigo (AN, nekazalgo (AN), laborarigo (BN, S); of. de colono, cortijero, bordarigo (Duv.); of. de boyero, vaquero, itzaingo (L, BN, S); of. de conductor de bueyes, itzaintza (B, L, BN), itzaitza (G); of. de carrero, gurdikintz (L), orgagintza (Duv.); of. de cavador, aitzurlaritza (Bart.); of. de carpintero, zurgingo (AN, BN, R), zurgintza (AN, Oih., H.), zurgintzu (BN), arotzia (B), maiasturugo (S); of. de herrero, arozgo (BN, R), harozgo (L, BN, S); of. de molinero, eiherazaingo (L, BN, S), iharazaingo (Duv.); of. de yesero, calero, igeltsigintza (Duv.), igeltsukintz (H.), gisugintz (L), kisukintz (Lh.), of. de arriero, mandozaingo (AN, BN); of. de carnicero, arakintza (AN), harakintza (Lh.); of. de fabricar herramientas, erramientagintza (Bart.); of. de albañil, cantero, arlantza (B, G), argintza (B, G, AN), hargintza (Duv.), argintzo (B); of. de clavetero, itzegintza (Az.), itzekintza (L, BN, S); of. de cerrajero, sarrailkintz (L, BN, S); of. de zapatero, zapatagintza (B, G, AN, L); of. de pellejero, larrukintza (L); of. de sastre, dendarigo (BN), dendalgo (BN, S), dendaritzu (R); of. de orfebre, urregintza (B), urhegintza (L, BN); of. de hacer adrales, goltzagintza (B); of. de albardero, txalmagingo (BN, R); of. de afilador, xorroxgo (R); of. de ollero, alfarero, lohikintz (H.), of. de batelero, barquero, xalantzaingo, sakergo (L); of. de calderero, perzkintza (Duv.); of. de combador, kopakintza (Duv.); of. de contrabandista, peontza (L); of. de barbero, bizargintza (B), bizarkintza (Hb.); of. de arbolista o arborista, mindegizaingo, (Duv.); of. de andarín, bidagintza (B); en el oficio de cantero, argingoan (R), argintzoan (B); sin oficio, ofiziorik gabe (Ax.); bizibide on bat hartze (Lh.), tomar un buen oficio; badakie idiak buztartuten, itzaintzea egiten, itaurreko dabilzala noznai (Per. Ab.), saben uncir bueyes, conocen el oficio de boyeros, sirviendo cuando quiera de guías de bueyes; mutil gaztea nintzanean ikasi neban arotzia (Per. Ab.), aprendí el oficio de carpintero cuando era muchacho joven; zapatagintzan ongi badaki (AN), sabe bien el oficio de zapatero; soldaduaren saila gogorra da (Lh.); el oficio militar es duro.

Función propia de alguna cosa, ofizio (H.),egiteko; konzientziak anhitz ofizio du, bera da alkhate, bera da lekhuko, bera da akhusatzaille eta defendatzaille (Ax.), la conciencia desempeña muchos oficios: ella es alcalde, ella es testigo, ella es fiscal y defensor.

Acción o gestión en pro o en contra de alguien, izapideak (B, S), eginbideak (R), zuzemenak (Lard.), urratsak (AN, BN, R), urhatsak (L, BN), pausoak (H.).

Comunicación escrita, referente a ciertos asuntos públicos o particulares, gaztigu, mezu, abisu.

Rezo diario de los eclesiásticos, ofizio (H.), othoitzliburu (T-L).

Funciones de iglesia, y principalmente las de Semana Santa, elizkizunak (B, G, AN).

De difuntos. El que tiene destinado la Iglesia para rogar por los muertos, elizkizun, elizkarri (B), elizmera (AN), illaren elizakoak (R), illeta (G), ileta (H.), ilari (BN, S), hilbeharkiak (S. P.), ehorzketa (T-L), ehortzetak (L, BN, S), progu (G, AN), porogo, porogu (H.), poragu (BN), poroguak (T-L), froguak (Hb.), otsaki (AN), otsakio (L, S), obita, obore (L). Parvo. El que se reza en honra y alabanza de Nuestra Señora, ofizio (othoitz-liburu) ttipi (antiguo tribunal eclesiástico).

Buenos oficios. Diligencias eficaces en favor de otro, eginbide (izapide, zuzemen, urrats, pauso) onak.

De oficio, adv. Oficialmente, ofizialki (T-L).

Dícese de las diligencias que se practican judicialmente sin instancia de parte, ofizioz.

Estar uno sin oficio ni beneficio, o no tener oficio ni beneficio. fig. y fam. Estar ocioso, ez onik eta ez gozorik ez izan: langabe (alfer) egon.

Oficio, albistea.

Diccionario Auñamendi.