Literatoak

Otaegui Mendia, Felipe Agustín

Beizaman (Gipuzkoa) jaio zen 1767ko abuztuaren 27an, Elizazpiko "Etxeberria" baserrian. 1840an hil zen.

Lehen agindua jaso zuen eta Iruñean 16 urte zituela tonsuratu zuten, On Agustin de Lezo y Palomeque gotzain zela. Gainontzeko ordena sakratuak, Graduak, Epistola, Ebanjelioa eta Meza, Iruñeko gotzain Esteban Antonio Aguado y Rojasen eskutik jaso zituen, 1791ko irailaren 24an Gotzain Jauregiko oratorioan apaiz ordenatua izan zelarik. 1783tik 1810era, Beizamako San Pedro Elizako erretore eta erretore izendatu zuten arte, eliza horren onuradun gisa jarraitu zuen. Ez dakigu ziur non egin zituen bere ikasketak, baina zenbait zantzuk pentsarazten digute horietako batzuk Frantziako seminarioren batean egin zituela.

Apaiz jantzia izan zen, eta bizitzea egokitu zitzaion garaiez kezkatua; bere liburutegiak eta korrespondentzia pertsonalak hala erakusten dute. Parrokia baten eta eliztar baten erretore izan zen, eta bere garaian gertatu ziren hainbat gerraren -Frantziako iraultza (1789-1795), Independentziako gerra (1807-1813), hirurteko konstituzionala (1820-1823)- lurrikarak zuzen-zuzenean jasan behar izan zituen. Gerra horien bultzatzaileak Beizama eta Albizturko Frantzisko Xabier Gorostegi izan ziren. Hau horrela izanik, zalantzarik gabe bizitzea gehien egokitu zitzaion gerra Lehen Gerra Karlista (1833-1839) izan zen. Apaiz hau beti egon zen bere parrokiaren aurrean, bere presentzia eta ospearekin bere eliztar xumeei egoera zail eta estugarriak konpontzen lagunduz.

Gordetzen diren dokumentuetatik, apaiza izan zela ondoriozta daiteke, bere garaian ospetsua, kultua eta euskal literaturaren ezagutzailea, obra arkitektoniko eta zaharberritzeen ekintzailea, etab. Hala ere, bere meriturik handiena bere obra literarioan datza, orain arte argitaratu gabea. Lan didaktiko eta moralizatzaile oparoa utzi zuen idatzita, argitaratu zedin helburu nabarmenarekin, eta izaera politiko eta ekonomikoko hainbat arrazoirengatik bere garaian lortu ez zuena. Bere obra 2.500 folio eskuizkributan banatuta dago: Sermoi Moralak eta Panegirikoak, Platika Doktrinalak, Doktrina Kristauaren Azalpena eta Homiliak. Gaur egun, zortzi liburukitan koadernatuta daude Lazkaoko Beneditarren komentuan (Gipuzkoa). Lanaren hedadura eta kalitateagatik, XVIII. mendearen amaieran eta XIX. mendearen hasieran Gipuzkoan nabarmendu ziren idazle handien artean egotea merezi duen idazlea da, hala nola, Ubillos, Guerrico, Aguirre de Asteasu, Iztueta, Lardizábal, Iturriaga eta beste batzuk. Bere estilo literarioagatik Larramendiren ondorengotzat har dezakegu. Hala ere, bere garaiko beste batzuk bezala, Axular eta Mendiburu izan zituen maisu, haien lana ezagutzen eta miresten baitzuen.