Literatoak

Manterola Beldarrian, Jose (1989ko bertsioa)

Euskal idazle, kazetari eta sustatzailea, Donostian (Gipuzkoa) jaio zen 1849ko martxoaren 23an. Gaztetatik euskal gauzekiko zaletasunagatik nabarmendu zen. 22 urte zituela, 1871n, Gipuzkoako probintziaren gidaliburu geografiko-deskribatzailea argitaratu zuen. 1876an, euskal foruak ezeztatzen zituen 1876ko legea promulgatu zenean, institutuko katedradun kargua kendu zioten, bi prozesu pairatzeaz gain. Donostiako Udal Liburutegiko zuzendari gisa, euskal ikasketetan sakontzeko egoera onean zegoen. Baina 1877an, giroan Urruña eta Sarako literatur berpizkundearen oihartzunak entzuten ziren bitartean, euskal kantutegi bat argitaratzeari ekin zion, musikala baino gehiago literarioa. Nafarroako Euskara Elkarteak ohorezko bazkide izendatzen du. Bere energia betean, 1880an, obra erraldoi bati ekin zion: «Euskal-Erria» aldizkariari, non garaiko euskal intelektual ia guztien ahaleginak bateratuko baitzituen. 1881ean «Euskal-Oroitza» eta Calderón argitaratu zituen. Batez ere aldizkarian eta Diario de San Sebastián egunkariaren zuzendari gisa egindako lanak osasuna hondatu zion. Foku gipuzkoarra sortu zeneko etapa labur hori bere bizitza laburrarekin estali zuen, ia martxan jarri ez zenean. Garuneko eraso baten ondorioz, 1884ko otsailaren 29an hil zuten, 35 urte zituela.