Bandokidea. Olasoko jauna, Donemiliagako etxea inguratu zuen, bere etxeko eta Balda, Iraeta eta Zarauzko bi mila eta bostehun gizonekin, 1448an, baina Lazkano, Urtubia, Untzueta eta Zaldibarkoak etorri zitzaizkion laguntzera, eta hamar oinaztar eta hogeita lau hamarnaka hildako izan ziren hainbat borrokaren ondoren. 1448an Arrasateko erasoan parte hartu zuen, bere gudarosteak gidatuz, eta 1456an ahaide nagusiek Gipuzkoako hiribilduei egindako desafioa sinatu zuen. 1457an hiru urterako erbesteratu zuten Estepona hiribildura. Deva hiribilduarekin ere ezberdintasunak izan zituen eta, Gorosabelen arabera, "Arreguia izeneko pasabidean izen horretako etxetik gertu zuen arrantza-ontzi edo nasa bati buruz hitz egin zuten, beraz, Garagartzako Santa Maria elizaren patronatuari buruz. Desadostasun horiek etsaigoak, herri bateko eta besteko biztanleen espetxeak, zarata eta borroka handiak eragin zituzten, eta probintziako anaidia behartu zuten haien errepresio eta zigorraz arduratzera. Usarragan, 1462ko irailaren 17an, bildu zen horretarako, eta Lope Martínez de Zarauz eta Juan Martínez de Ayerdi eta Martín Ibáñez de Lerchundi batxilerrak izendatzea erabaki zuen, parajeetan agertuz, egin gabe zeuden ezberdintasun guztiak erabaki zitzaten. Handik hurbil, bada, eta alde guztiei entzun ondoren, honako ebazpen hauek eman zituzten: 1.a Bi kontzejuek Aranoguibelgo mugapean zeuden sagastiak, beste zuhaitz batzuen landaketak, eraikinak eta gainerakoak kentzea, eta agintzea hemendik aurrera ez dadila arduratu adostasun komunekoa ez bada. 2.a Elgoibarrek termino horren gainean egindako esku-hartze horrek kalterik ez egitea Deba hiribilduari eta bertako alkateari zegokion jurisdikzioari. 3.a Gaueko aziendaren ostatuari buruzko auzia Ayerdi eta Lerchundi batxilergoei erreserbatuta zegoela, eta horiek lehenengo batzar nagusian aurkeztuko zutela beren erabakia. 4. Garagartzako Elizaren patronatuari dagokionez, Ruiz Pérez de Gamboaren garaian emandako kontratu zaharra betetzea. 5. Aipaturiko arrantza Martín Ruizentzat eta haren ondorengoentzat gelditzea. Jasotako irain guztiak elkarri barkatzea, eta zeuden preso guztiak aske uztea. Aipatutako erreserbari dagokionez, bi legelari horiek urte bereko Zestoako batzar nagusian adierazi zuten Deva eta Elgóibarreko bi kontzejuek eskubide bera zutela Aranoguibelgo mugapeko belar eta urak erabiltzeko, bai eta eguneko eta gaueko aziendaren aterpea izateko ere; baina ez zuten txabola, ukuilu, sarraila, heskai eta etxerik okupatu, eta horrekin amaitu zen negozioa".
Ainhoa AROZAMENA AYALA.
Ainhoa AROZAMENA AYALA.