1963ko abenduaren 8ean Bergaran , Gipuzkoa, jaiotako Amaia Aranzabal euskal alpinista ospetsua eta irakaskuntza ertainetako irakaslea da. Mendizaletasun munduan bere izena ausardia eta arrakastaren sinonimo bihurtu da. Aranzabal ezaguna da zortzimilako baten gailurrera iristen lehen euskal emakumea izan zelako, zehazki Cho Oyu (8.201 m.) Himalaian, 1992ko irailaren 16an. Igoaldi hau Josu Bereziartua mendizalearekin batera egin zuen, berau baita ere Azpeitiakoa.
Lehen urteak eta mendizaletasunean hasiera
Amaia Aranzabal natura eta kirolarekin lotura sendoa zuen familia baten hazi zen. Gaztetatik adierazi zuen mendiarekiko lilura eta bere jaioterriko “Pol-pol” taldean eskalatzen hasi zen. Geroago, Azpeitiako “Lagun onak” taldera batu zen, zeinetan bere alpinismorako iaiotasuna garatzen jarraitu zuen.
Mendizale ekintzetako bere lehen urteetan Pirinioetan eta Alpeetan trebatu zen erronka handiagotako eskarmentua eta prestakuntza lortuz. Lehen urrats horiek funtsezkoak izan ziren hurrengo goi-mendiko espedizioetan arrakasta izateko.
Arrakasta historikoa: Cho Oyu
1992ean Cho Oyu igo izana Amaia Aranzabalen ibilbidean eta euskal mendizaletasunaren historian une gogoangarria izan da. 8.201 metro luzaera izanik, Cho Oyu munduko seigarren mendirik garaiena da eta jomuga interesgarria edozein alpinistentzat. Aranzabalen balentriak balio izan zuen bai berak zortzimilako bat igo zuen lehen emakume euskaldunaren aintzatespena lortzeko bai beste emakume askorentzat alpinismoaren munduan bere ametsak erdiesten saiatzera bultzatzeko.
Beste espedizio batzuk
Cho Oyuaren urte berean, Everestko espedizioan parte hartu zuen, nahiz ez zuen lortu gailurrera iristea. Hala ere parte hartze honek argi eta garbi adierazten du bere ardura eta indarra goi-gailurreko mendizaletasunean. Espedizio horietan parte hartzeak bere garaiko alpinista errespetatuenetako ospea hedatzen lagundu zuen.
Bizitza pertsonala eta profesionala
Amaia Aranzabal Josu Bereziartuarekin ezkonduta dago eta bi seme-alaba dituzte, Ainhoa eta Aintzel. Mendizaletasunean egin duen bidea ez ezik hezkuntza ertainetako irakaslea ere izan da bere hezkuntza eta naturarekiko zaletasuna bere ikasleekin partekatuz. 2021 eta 2023 urteen artean eskolako zuzendaria ere izan zen, bai mendian bai gelan liderra izan eta hezitzeko bere gaitasuna garbi utziz.
Herentzia eta eragina
Amaia Aranzabalek euskal mendizaletasunean utzi duen jaraunspena sakona da. Cho Oyu igotzean lortutako arrakastak hurrengo belaunaldiko emakume alpinistei ateak zabaldu eta hesiak apurtu zizkien. Bere historia, indarra, ausardia eta kemen menderaezinaren oroigarria da.
Esker onak
2024ko urtarrilean “Gailurretan izan gaitun” erakusketa zabaldu zen Iruñeako Planetarioan, Euskal Herriko alpinismo eta eskaladako lehen euskal emakumeak nabarmenduz. Amaia Aranzabal, goren mailako pertsona izanik, mendizaletasun munduan egindako ekarpen eta lorpenengatik omendua izan zen.
Informazio gehiago nahi izanez gero, iturri hauek erabili ditzakezue:
- Euskarazko Wikipedia (Wikipedia)
- EITBk (EITB)
- Wikipedia katalanez (Viquipèdia)