Merkatariak

YARZA, Juan

Merkatari gipuzkoarra Oñatin jaiotako XVI. Bere jaioterrian aritu zen bitxigile lanetan. Bere heldutasunean -dio Azpiazu Elorzak- merkatari izendapena lortzen du, agian aiztogintza eta guraizegintzako merkataritzari eskaintzen dion dedikazioagatik, eta, seguruenik, bere itsas negozioen ondorioz, horietan nahiko berandu hasten baita, hirurogeiko hamarkadaren erdialdean. Bigarren emazteak, Isabel de Lazarragak, bitxigintza denda eta labana eta guraizeen negozioa mantendu zituen. Balearen koipean kobratzen zuen Ternuarako armazoietan inbertsioak eginez hasi zen kostaldeko negozioetan parte hartzen. Geroago, kostaldeko merkatarien konpainia sortu zuen, eta haiekin Ternuaren eta Sevillaren arteko espedizioetan parte hartu zuten zenbait ontzi eraiki zituen. Kostaldean zituen negozioek Donostiara ere hurbildu zuten, eta hiribildu horrekin merkataritza-harremanak izan zituen. Negozio horietatik erretiratuta, Oñatira itzuli zen, eta etxeak eta ganaduak erosi zituen. Bere jaioterrian "Erruki Kutxa" sortu zuen herriko behartsuentzat. Bere lehen berria 1544koa da. 1583. urtearen hasieran hil zen. Erref. Azpiazu Elorza, Jose Antonio: Euskal gizartea eta gizarte-bizitza XVI. mendean. Gipuzkoako merkatariak. Donostiako II, 1990.