Ana Urkiza Ibaibarriaga (Ondarroa, Bizkaia, 1969ko urtarrilaren 10a) idazlea, itzultzailea, komunikazioan aditua eta euskal hizkuntza eta kulturaren sustatzaile nabarmena da. 2020ko irailaren 19tik, Eusko Ikaskuntzako buru da, eta erakundearen ehun urte baino gehiagoko historian kargu hori hartu duen lehen emakumea da.
Gizarte eta Informazio Zientzietan lizentziaduna da Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU), eta Hizkuntzalaritzan diplomatua UNEDen. Graduondoko ikasketak egin ditu Enpresa eta Merkataritza Komunikazioan, Banka Komertzialean eta Giza Baliabideen Zuzendaritzan eta Kudeaketan. Komunikazioan ere irakatsi du Deustuko Unibertsitatean 2003tik 2010era.
Arlo profesionalean, erantzukizun handiko hainbat kargu bete ditu enpresa-sektorean. Ideko Zentro Teknologikoko (1995-1996) eta Danobat Taldeko (1996-2000) komunikazio arduraduna izan zen. 2007tik, Barne Komunikazioko eta Prestakuntzako sailak zuzentzen ditu, baita Bankoa Crédit Agricoleko (egungo Abanca) Giza Baliabideen Zuzendaritza ere.
Urkiza Eusko Jaurlaritzako Euskararen Aholku Batzordeko kide izan da 2000. urtetik. 2004 eta 2006 artean Euskal Idazleen Elkarteko idazkari gerentea izan zen. 2016an, Elhuyar Saria jaso zuen, enpresa-ingurunean euskalduntzea bultzatzeko egindako lanagatik.
Idazle gisa, euskarazko hogeita hamar bat lan idatzi ditu, askotariko literatura-generoak biltzen dituztenak: poesia, narratiba eta aforismoak, haur eta gazte literatura, biografiak eta itzulpenak. Elkarrizketak eta saiakerak ere egiten ditu, eta komunikabide eta aldizkari espezializatuetan kolaboratzen du artikulugile gisa. Egile gisa duen moldakortasuna hainbat izenburutan agertzen da, hala nola:
- Narratiba eta saiakera: Desira izoztuak (2000), Bekatuak (2005), Atzorako Geratzen Dena (2011), Mamuak (2014), Garen hori (2021).
- Poesia: Gela ilunetik (2000), Bazterreko ahotsa (2002), Nire hiriko poemak (2006).
- Haur eta gazte literatura: Nik betaurrekoak ditut, eta zer? (2001), Ondarruko piratak (2003).
- Aforismoak eta beste genero batzuk: aforismoen bi liburu, elkarrizketen liburuak eta euskal nortasun kulturala ardatz duten lanak.
Bere ibilbidean zehar hainbat literatur sari jaso ditu, euskal kulturaren panoraman bere ospea sendotuz. Gaur egun Donostian bizi da, eta euskal kulturaren, komunikazioaren eta gizartearen zerbitzura jarraitzen du bere sormen eta lanbide lana garatzen.