Eskultoreak

Salís Martínez, Dolores (1996ko bertsioa)

Gipuzkoar margolari eta eskultore garaikidea, 1899an Irunen jaioa. Madrilgo kontserbatorioan piano-ikasketak egin bazituen ere, txikitatik izan zuen pinturarako eta eskulturarako bokazioa, eta diziplina horretan hasi zen. Donostiako artista berrien lehiaketan bere lehen saria irabazi zuen. Gerra garaian Frantzian bizi izan zen, hau bukatzean Irunera itzuliz, Granadan denboraldi bat pasatuz. Bere jarduera artistikoa esmaltera zabalduko da, azken urteetan bere lana zentratuko duena eta bere lorpen artistikorik handienak emango dituena. Bere eskulturen artean aipagarriak dira Amona, Fauno, San Telmoren Burua, etab. Champlevéren teknikazko esmalteak eszena bibliko batzuekin nabarmentzen dira: Urkatua, Aingeru Sarraskitzailea, Akelarreren Egunsentia, eta Zugarramurdiko triptikoa. Bilbo, 1974: "Bereziki erakargarria da Dolores Salísen eskultura lana. Tailu zuzeneko hargin baten sostengua da, eta irauteko ahalmena ematen du bere bildumetan, elikadura sortzaile hunkigarria duen eskultorearen besoetan jasotako modeloen bildumetan. Bere busto eta irudiek interpretazio gala bat adierazten dute, zizelkatzeko orduan egindako modulazio finetan". Lazaro Uriarte (Bilbo, 1974): "Dolores Salísek, mende hasierako eragin italiarrez eta frantsesez gutxi gorabehera blaitutako bere eskultura meritoriotik, bere dohain artistikoentzako sormen-balbula bat aurkitu du esmaltean. Esmalte teknikoki gaitzesgarriak, gai ugari eta askotarikoak, piktorikoak, eta generoa informatu ohi duten zorroztasun monotono eta artisau-lanik gabeak. Konposizio esmaltatuak dira, eta 'primitiboen', Erdi Aroko tapizerien edo 'Trecento'ko muralisten irudi xarmangarriak ematen dizkigute, gaur egungo estiloen kromatismo distiratsuak ('esmaltatzea zaila da') alde batera utzi gabe. Horrek guztiak berezko eta jatorrizko adierazpen-unibertsoa osatzen du, eta, bere adierazkortasun eta originaltasunagatik, 'txikia' deituriko genero horren aukerak eta mugak zabaldu eta gainditu egiten ditu. Gainera, Dolores Salísen sonata duen 'handiagoa' kalifikatzea merezi du".

Ainhoa AROZAMENA AYALA