Filologoak

Mortara, Pio Maria

Italiar eliztar eta hizkuntzalaria (1851-1940), Euskal Herrian finkatua.

Izatez, Edgardo Mortara zuen izena, eta Boloniako judutar familia batean jaioa zen, garai hartan Aita Santuen parte zen italiar hiri batean, Pio IX.a Aita Santua zelarik. Zerbitzari katoliko batek itzalgaizka bataiatu zuen, eta gurasoen etxetik atera eta Erromara eraman zuten hezia izan zedin. Pio IX.ak berak apaiztu zuen. Laterandar Kanonigo Erregularren (Agustindarrak) parte izan zen, 1884an Oñatira etorri zen, denbora luzez ikasi zuen euskarak erakarrita. Euskal-Erria (1882-1892) eta beste euskal argitalpenen kolaboratzailea, euskarazko poesia idatzi zuen, batez ere erlijiosoa, sermoiak eta hainbat lan, hala nola El Bascuence y el sanscriton, El Bascuence en el exterior, La Euskal Erria y el Tirol austríaco eta Idiosincrasia y germanismo del idioma bascongado. 1899an euskararen aldeko deia sinatu zuen. 1911n Liejara (Belgika) joan zen bizitzera, eta bertan hil zen.

Miguel de Unamunok, Contra esto y aquel liburuan, Gernikan euskaraz predikatzen zuela gogorarazten dio, poliglota handia baitzen, eta, era berean, bizia eta argia, Zestoako bainuetxean bere ordenarako dirua biltzeko zuen trebetasunagatik.