Etnografoak

Leizaola Calvo, Fermin

Donostian 1943ko azaroaren 13an jaiotako gipuzkoar etnologoa.

Batxilergoa eta gero ikasketa teknikoak egin zituen Donostian.

Aranzadi Zientzia Elkarteko Etnografia Saileko zuzendaria. Eusko Ikaskuntzako, San Telmo Udal Museoko Patronatuko Batzordeko eta Donostiako Okendo Etxeko kidea. Vianako Printzea Erakundeko kide laguntzailea, Euskalerriaren Adiskideen Elkarteko supernumerarioa. Euskal Herriko Atlas Etnografikoa D.-ren zuzendaritzapean prestatu zuen Etniker Taldeko (Gipuzkoa atala) idazkaria. Jose Migel Barandiaran.

Biltzar eta sinposioetan hitzaldi ugari eman ditu eta gai etnografikoei buruzko komunikazioak aurkeztu ditu Euskal Herrian eta Euskal Herritik kanpo.

1975ean Jose Migel Barandiaranen Lehen Ikerketa Saria lortu zuen Artzaingoa Euskalerrian Gaur Egun lanarekin, geroago Itxaropena Argitaletxeak Euskalerriko artzayak (1977) izenburuarekin argitaratu zuena. Gainera, monografiak argitaratu ditu: Gorbeiako artzaintzari buruzko oharrak (1981), Gipuzkoako eskulangintza = Artisautza Gipuzkoan (1997), Gipuzkoako artzantza = El pastoreo en Gipuzkoa (1999) eta Euskal etnografia eta herri-arkitekturari buruzko diapositiba-koaderno komentatuak.

Gainera, hainbat lan, artikulu eta ohar argitaratu ditu Munibe, CEEN, Pyrenaica, Oarso, Dantzariak eta Zainak aldizkari espezializatuetan. Hona hemen horietako batzuk:

  1. "Babesle gisa erabilitako fosilak eta horien inguruko bestelako sinesmenak"
  2. "Galdeketa etno-espeleologikoa"
  3. "Disko-formako hilarri berriak Gipuzkoan"
  4. "Baleontzi arpoi bat Bidarteko (Lapurdi) herriko parrokia-elizako hilobi batean"
  5. "Artzaintza Euskal Herrian eta basoarekin duen harremana"
  6. "Atezko haraneko toponimia (Nafarroa)"
  7. "Su Berriya"-ren errituala eta sua duten beste erritual batzuk Euskal Herrian"
  8. Degurixa.ko-Zelayako (Gipuzkoa) zelaiaren inguruan hilarri bat aurkitu dute
  9. "Itxinako lapiaza (Gorbea-Bizkaia)"
  10. "Nafarroako landa-artisautzaren alderdi batzuk"
  11. "Artzainek ez dute aerobicik egiten, bilakaera elikadura ohituretan"
  12. "Museorik ezaren adibide bat: Zaharkiñak proiektua"
  13. "Euskal artzainen nutrizio-estrategiak: zezina eta beren dietako beste elikagai batzuk".

Gipuzkoako Enirio-Aralarko herri-mendien Antolamendu Proiektuaren partaide eta idazlea.

Gipuzkoako Foru Aldundiko Kultura Sailarekin kolaboratu zuen Euskal Hiriburuetan Zehar proiektuan, eta Iruña eta Donostia hiriei dagozkien gida txikiak idatzi zituen.

Fermin Leizaolak zuzentzen du Zaharkiñak proiektua, Aranzadi Zientzia Elkarteko Etnografia sailekoa, eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren babesa eta udalen eta partikularren laguntza izan du. Partikularrek beren jabetzako objektuak uzten dituzte aldi baterako, erakusteko eta katalogatzeko. Lehen erakusketa 1989an egin zen, Andoainen, eta ondorengo urteetan beste asko izan ziren.

Leizaolak baserrietatik, bordetatik, ontzioletatik eta lantegietatik datozen objektuak kontserbatzen eta baloratzen lagundu du, desagertutako edo desagertzeko bidean dauden bizimoduak islatzen dituztenak.

2009ko irailean, Gipuzkoako Foru Aldundiak I. Ondare Saria eman zion, egindako ikerketa-lana eta kultura-ondarea zabaltzeko egindako ahalegina aitortzeko. Sari hori Gipuzkoako Ondare Higigarriaren Zentroa, Gordailua, proiektua gauzatzearekin batera eman zen. Gordailua, Gipuzkoako Foru Aldundiaren pieza historiko-artistiko eta etnografikoen bildumak hartzeko jarriko da abian.