(Lezo, 1889 - Donostia, 1967). Gipuzkoako Euskal Langileen Elkartasun Federazioko (ELA-STV) idazkari nagusia. Euskal hizlari nekaezina. 1932-1933ko neguan Alberto de Onaindia eta Jose de Ariztimuño (Aitzol) hizlariekin Donostiako Euskal Deklamazio Eskolaren mitin gogoangarrian parte hartu zuen, Garibai kalean. Elkartasunez, komunistaz, sozialistaz eta anarkistaz osaturiko auditorio nahasi haren aurreko bihozberatasuna eta garaipena oihartzun handikoa izan zen. Handik egun batzuetara, Policarpo de Larrañagak, «Soli»ren arima, eta Ascensio Lasak Azkoitiko mitin gogoangarria eman zuten, Donostiakoaren segida, non eskuindarren argudioei kontra egin zieten, herriari masan irabaziz. Gasteizen egindako bigarren Elkartasun Kongresuan (1933) presidentetzako mahaia horrela zegoen eratuta: presidentea, Manu Robles Aranguiz; presidenteordeak, Graciano de Ormaechea eta Ascensio Lasa. Idazkariak: Gipuzkoatik, Sabino Laborda; Nafarroatik, Ongi Etorri Zilbeti; Arabatik, Gumerser M. Kaizedo, eta Bizkaitik, Ramon Garayo. II. Errepublikan, Errenteriako zinegotzi hautatu zuten: zinegotzi izatera iristen zen lehen solidarioa zen. Lasa Solidaritatea sortu zuen mugimenduko kidea izan zen 1911n sortu zenetik. Donostia erori ondoren, 1936ko irailean, Bilbon jarraitu zuen lanean, eta gero Bartzelonan. Kartzelak eta erbestea pairatu zituen. Erref. G. Larrañaga: Euskalerriaren Langile Historiari ekarpena. Auñamendi bilduma, zkia. 111 111/2.
Mariano ESTORNÉS LASA
Mariano ESTORNÉS LASA