Francisco de Lazcano
Konpositorea eta zuzendaria. Martin Irizar Zurutuza, Francisco de Lazcano izenez ezagunagoa, Lazkaon jaio zen 1911ko azaroaren 13an eta 1967ko azaroaren 5ean hil zen Donostiako Kaputxinoen komentuan.
Altsasun hasi zuen musika prestakuntza, eta Donostian osatu zuen gero; Luis Urteaga eta Francisco Escudero irakasleekin ikasi zuen. Bere bizitzan garatu zuen musika-jarduera handiari dagokionez, nabarmentzekoa da, alde batetik, kaputxino gisa destinatu zuten lekuetan koruak sortu eta zuzentzeko izan zuen zeregina. Hala, Donostian egindako lehen egonaldian (1943-1952), Lourdesko Andre Mariaren Eskolania sortu zuen; ondoren, Jacetano Orfeoia sortu zuen Jakan, eta Maitetxu eta Goiz Argi abesbatzak Hondarribian. Halaber, Maitea, Easo, Loinaz eta Koruko Andre Mariaren Schola Cantorum abesbatzak ere zuzendu zituen tarteka.
Bestalde, musikagile gisa egindako lanaren barruan, nabarmentzekoa da Gipuzkoako hiriburuan 1957 eta 1967 urteen artean egindako denboraldia. Izan ere, garai hartan Francisco Escudero irakaslearen orientabidea zuen, eta horrek eragin handia izan zuen bere konposizio-gaitasunaren garapenean. Gai erlijiosoko konposizioen artean, Lourdeseko Ama meza (abesbatza, org. ), O Domine Jesu Christe eta Regina coeli moteteak, jubila edo Junkaleko Amari, Mikel Garikoitz Deunari eta Loinazko Amari abestiak. Lan erlijioso horietako batzuk Zeruko Argia eta Tesoro Sacro-Musical aldizkarietan argitaratuta daude. Gainera, izaera profanoko hainbat lan idatzi zituen, hala nola, Scherzo vasco (orq. kamera), Sinfonia Solen (orq. sinfonikoa) edo atzo tun (3V).
- ONDARRA, L.: Lazcano, Frantzisko. In Casares, E. (zuz. ). Espainiar eta Hispanoamerikako Musikaren Hiztegia (ik. 6, 3.or. 822). [Madril]: Egile eta Editoreen Elkarte Nagusia, 2000.
- ERESBIL: Dokumentu-saila, D1/LAZ-02. [Ansorena, Jose Luis? ]. Musikagileak, Lazkanoren semeak.