Kulturalak

Eusko Ikaskuntzaren Euskomedia Fundazioa

Eusko Ikaskuntzak edo beste hirugarren batzuek, beti ere hezkuntza-, enpresa-, gizarte- edo, kultura-esparruentzako interesgarri balira edo, orotara, euskal gizartearen garapen osorako beharrezkotzat jo izango liratekeenetarako, egindako kultura- eta zientzia-edukiak lituzketen ekoizpenek beste euskarri teknologiko edota sare telematikoen bitartez hedatu zitezen Euskomedia Fundazioa sortu zen.

Euskomedia Fundazioak bere eratze unean ezarritako ekimenen artean hurrengoak azpimarratu zitezkeen:

  • Hedapen telematikorako egitasmo eta proiektuak diseinatu, kudeatu, garatu eta gauzatu.
  • Ezagutzaren transferentzia digital eta telematikoa sustatu, lagundu, erraztu eta bultzatu.
  • Antena hedakuntza eta prospektiba, heziketa eta informazio ekintzak babestu, sustatu eta egin, eta baita edukien hedakuntza eta hedapenean laguntza, diseinu eta dokumentazio zerbitzuak eskaini ere.
  • Fundazio-helburuen gauzatze egokirako beharrezkoa litzatekeen kudeaketa atal eta laborategi, institutu, eta beharko liratekeen entitate guztiak sortu eta, hala balegokio beraietan parte hartu ere.
  • Eta, oro har, Fundazioaren helburu nagusiaren eta bere xede denaren esparruaren baitan, gobernu-organoek agindutako zeregin guztiak gauzatu ditzala.

Eusko Jaurlaritzak Euskomedia Fundazioa Teknologiaren Euskal Sarearen baitan Teknologia-Agente lez aitortu du. Eusko Ikaskuntzak kudeatutako zientzia-, eta kultura-agiritegiaren zati garrantzitsu bat Eusko Ikaskuntzako Mediatekak bost urtetan zehar digitalizatze eta zentsatze lana egin ondoren, 2002aren amaian, hedakuntzarako, ikerketarako, eta ikasketarako zerbitzu ireki bezala Euskomedia Euskal Kulturarako Informazio-Sistema Sarean jarri zen.

Euskomedia Euskal Kulturaren Informazio-Sistema, Interneten aurkitu daiteken euskal kulturari buruzko oinarririk nagusiena da (www.euskomedia.org). Sistema honek Eusko Ikaskuntzak bertsio digitalean duen informazio guztia kudeatzen du. Terminal finko edota mugikor (eskukoak, PDAk eta kontsolak) batetatik zehar doanik sartu daiteke, konektatzen garen web nabigatzaile zein plataforma-motaren ardurarik izan beharrik gabe. Eguneroko gaurkotze eta hedapena izanez, Sistemak hurrengo edukiak eskaintzen ditu:

  • Bernardo Estornés Lasa Fondoa - Auñamendi Euskal Hiztegi Entziklopedikoa: 35.000 orrialde baino gehiago ditu, 150.703 hitz (Entziklopedia Britainiarrak dituenak baino kopuru handiagoa), 60.314 irudi eta 160 milioi karaktere. Bernardo Estornes Lasa Fondoa izenpean erreferentzia-lan ikaragarri hau Sarean jartzeaz gainera, egitasmoa hasi eta garatu zuen argitaratzailearenganako esker onez, Euskomedia Fundazioak, Eusko Jaurlaritzaren eta Euskal Autonomia Erkidegoko Aurrezki Kutxen (Kutxa, BBK eta Vital Kutxa) diru-laguntzaz, Hiztegiaren lehenbiziko aletik hasita eguneratze osoari ekin zion. Egun, 25.000 hitz berri eta eguneratutakoak dira, 20.000 argazki eta 30 milioi karaktere guztira izanez. Lan horretan aurrera egiten den bitartean, euskal kulturari buruzko inoiz egindako argitalpen asmo handidunenaren entziklopedia-korpusa osatuko duten bertsio inprimatuko azken aleak behingoan argitaratuko dira.
  • Euskonews & Media: 1998ko irailetik posta elektroniko bitartez zabaltzen den euskal kultura eta zientziari buruzko asteroko argitalpena. Orain arte argitaratutako bere hirurehundik gorako kopuruak argazki, artikulu, elkarrizketa, eta antzeko tankerako formatuetan egindako gaitegi zabalaz data-base ikaragarri aberatsa osatzen du. Halaber Eusko Ikaskuntzak irrati desberdinetan antolatutako irrati-bidezko solasaldi guztiak, arte galeria bat eta euskal eskulangileen katalogo zabal bat ere audioz biltzen ditu.
  • Eusko Ikaskuntzaren Argitalpen Fondoa eta Liburutegi Birtuala: Sail-Argitalpenei eta 1907tik Eusko Ikaskuntzako Argitaletxe-fondoko bildumei dagozkien digitalizatutako milaka artikulu, monografía eta ikerketa. Eusko Ikaskuntzen Kongresu guztiei dagozkien ponentziak ere berton dira.
  • Fondo Dokumentalak: Manuel de Iruxo Ollo, Angel de Apraiz, Manuel Lecuona eta Federación de Entidades Vascas Americanas-eko fondo pribatuak ditu.
  • Euskal Kultura prentsan: Akitania, Nafarroa eta Euskal Autonomia Erkidegoko egunkarietan 1900 eta 1975 bitartean agertutako euskal kulturari buruzko 54.000 albistedun databasea.
  • Euskal Kantutegia: 5300 abesti, partitura eta doinu baino gehiagoko 30 ohiko kantutegiren hustuketa analitikoa.
  • Multimedia Galeria: 60.000 argazki eta 800 ordu audio baino gehiago dituen 1919tik aurrera izandako euskal historiaren memoria grafiko eta soinuduna.

Euskomedia Fundazioak izaera hezitzailea duten material multimedia (Ikasi Jolastuz Bilduma) eta historiaren hedapenerakoa (antzinako agiriak: jendeztatze-gutunak, pribilegio birakatuak...) edo ondarearekikoa (Euskal Artisautza-Artesania Vasca). Halaber erreferentziazko argitalpenen Sarean jartzea argitalpen elektronikoa garatzen ditu: Nafarroako Oroigarrien Batzordeko Aldizkaria, Nafarroako Euskara Aldizkaria, Gipuzkoako Erdi Aroko Iturburuak, Munibe aldizkaria...

Esanahirik handienean agirien artxibategien tratamendurako Euskal Herri guztiko erakunde pribatu zein publikori bere zerbitzuak narotasunez eskaintzen dizkio (papera, irudiak, audio edo bideoan grabazioak...).

Arlo honetan, euskal Udaletxe askotan argazki-artxibategiak eratzekotan eginez datorren lan aipagarria azpimarratzekoa da.