Juan Iturralde
1897ko maiatzaren 20an Beasainen (Gipuzkoa) jaiotako historialaria. 1981eko azaroan hil zen, Saran (Lapurdi), gaixotasun luze baten ondorioz.
Herri bereko San Martin ikastetxean egin zituen lehen ikasketak. Ordena sakramentinoan jardun zuen apaiz. Filosofia eta Teologian doktoratu zen Erromako Angelikoko Unibertsitatean, eta tesi gisa aurkeztu zuen An eta quo sensu juxta Sancti Thomae mentem Eucaristia sit centrum Eclesiae Catholicae izeneko ikerketa, "suma cum laude" kalifikazio gorena lortu zuena. Irakaskuntzan aritu zen Europa eta Amerikako zenbait puntutan baina Euskal Herrira itzuli zenean jazarria izan zen, 1937ko maiatzaren 16an atxilotua izan zen eta Donostiako Ondarretako kartzelan giltzapetua izan zen, non 15 egunez egon zen bertan, eta ondoren, dokumentu bat sinatu ondoren, zeinetan esaten baitzen aske uzten zutela, orduan hasi eta Poliziaren mugako auto batean gidatu zuten.
Erbesteko urte horietan Tetieu-n (Landak) bizi izan zen, eta azken urteetan, Donibane Lohizunen. Apaiz-ministerioan eta historiaren laborantzan aritu zen. Garai horretan, Nazareteko Jesusi buruz osatu behar den kontzeptua izan zen aztergai berezia, gaur egun dugun dokumentazioarekin. Lan horren emaitza da Jésus, qui-est-il? izenburupean frantsesez argitaratutako bi liburukiko lana. Bere lanik ezagunena Catolicismo español eta Cruzada de Franco izan ziren, hiru liburukitan idatzia eta "Los libros de Iturralde" bezala ezaguna, urte askoan debekatua Espainian. Toulousen (1956) argitaratutako lehen edizioa azkar agortu zen. 1978an bigarren edizioa agertu zen. Hurrengo urtean Usabiaga omendu zuten bere jaioterrian.
