Argazkilariak

Salmerón Murgiondo, Gorka

1969an Legazpin jaiotako argazkilari gipuzkoarra.

Bere ibilbidea autodidakta izan da: hastapenak Legazpiko Ikatza Argazki Elkartean egiten ditu eta ondoren bere formakuntza ikastaro eta tailer ezberdinetan oinarritzen da, 1989an Artelekutik igarotzea oso garrantzitsua izanik, aukera eta bide berriak irekitzen baitizkiote. 1998an Juan Manuel Castro Prietorekin positibatze-ikastaroak jaso zituen Madrilen eta Patxi Coborekin holografia-ikastaroak Elgoibarren. 2000. urtean beste tailer batzuk egin zituen Manolo Laguillo eta Alberto García Alixekin eta 2001. urtean argazki digitalari buruz Bilbon. 2002an, argazkilaritza digitaleko Nikon ikastaroa egin zuen; 2004an, heliograbatu-ikastaroa, Unai San Martinekin; 2006an, argazkilaritza digitaleko tailerra, José María Melladorekin; eta, 2010ean, kolorearen kudeaketako ikastaroa, Iñigo Gil Hagemannekin, eta argazkilaritza digitaleko tailerra, Carlos Cánovasekin. Urte horretan bertan lizentziatu zen Arte Ederretan Euskal Herriko Unibertsitatean.

1989tik sari eta beka garrantzitsuak lortu ditu. Gipuzkoako Foru Aldundiak 1989an egindako "Gipuzkoako bost argazkilari gazte" erakusketan hautatu zuten. Erakusketatik sorkuntzari laguntzeko bi beka lortu zituen, 1993an Leaxpi industri paisaiak seriea egiteko, eta 1998an Naturarena. 1992an eta 1993an Madrilgo Gazteriaren Institutuko "Gazteen Irudiak" lehiaketan hautatua. 1992an Zilarrezko Erlastarraren XII. Saria eta Guadalajarako Urrezko Erlearen XII. Lehiaketako VI. Ikasketa Beka eskuratu zituen. Lehen saria jaso zuen "Imagínate Euskadi" IX. edizioan eta Zilarrezko Zentral Hispanoko VII. saria, biak 1996an. 1999an Caja Madrid II. Argazki Lehiaketan aukeratua izan zen. 2006an Eusko Jaurlaritzaren beka bat jaso zuen GI-632 lana ekoizteko.

Bere lanak beti egingo dira gai edo telesailei dagokienez. Lehenak, Emulsiones (1989), Paris egunetik egunera, gelatinobromuro-goma bikromatatuak, zuri-beltzean eta Pentsatzera kondenatuak 1990eko argazki eta serigrafiakoak dira.

1991n, Puertas izeneko serie bat egin zuen, cibachrome erakoa. Oso lan iradokitzailea. Bi argazki muntatzea bat egiteko. "Gauza ezagunak eta ezezagunak daude, tartean ateak daude" esaldiarekin hasten da serie hau.

Haren Polaroid edo Argiaren kolorea argiari, koloreari eta formari buruzko lan esperimentala da egilearentzat berarentzat, 1992an egin zuen seriea.

Beste serie bat, Rwandarena 1992koa, forja tradizionalaren ikuspegi etnografikoan oinarritzen da, banana-garagardoa egiteko prozesuarena, eta herrialde horretako eguneroko bizitzaren erretratua da, tribuen sarraskien aurretik. Benetako testigantza, irudi ederrak, erretratuak, uzta bilketari, adreiluen fabrikazioari eta abarri buruzko balio antropologikoko dokumentu bat.

1993ko irailean aurkeztu zuen BBK-ko aretoetan, Legazpin, Leaxpi paisaiak bere jaioterrian, denboraren joanaren isla. Bertan, Patricio Etxeberriaren enpresako burdinaren industria du ardatz artistak: pabiloi-kilometroak, infernuko makinak, zeinetatik Gorkak 1.500 argazkitik gora aterako dituen, zeinen artean Hasselbad karratu bat nabarmentzen den. Seriea ikustean, nolabaiteko abstrakzioarekin eta errealitate zuzenarekin jokatzen da, dokumental grafiko eta historiko bat da. Langileek hamaiketakoa egiten dutenean ateratzen duten argazkiak edertasun plastiko oso indartsua du. Erakusketa hori hainbat herritan izan zen, eta Israelgo Tel-Hai Industrial Parkeko Museum of Photography-n ere aurkeztu zen. Zuri-beltzean egina dago, selenosulfurora eta urreera biratutako gelatinobromuroarekin.

1996ko urrian, "Imagínate Euskadi"-ren bederatzigarren edizioko sarietako bat irabazi zuen, Paseoak eta paisaiak = Paseos y paisaje serieagatik. Koloretako irudi horiek aipamen piktoriko argiak dituzte, baita estilo inpresionistakoak ere. Kamera panoramiko batekin eginak, abiadura motelean eta eskuz mugituz, ausazko mugimendu batekin. Gerora ez dituzte manipulatzen. Gipuzkoa barnealdetik kostaldera doazen ibilaldiak dira. "Color-Duraflex"-era eginak daude, eta paisaia berrasmatuak dira, "haien erreferentea, dio Salvador Rodés-ek, ez da natura, baizik eta irudiak sortzeko erabiltzen duen prozesu teknologikoa; paisaiara jo gabe, haien irudikeria helarazten digute. Paisaiak, beraz, dimentsio espazial berria hartzen du, ikuspegi sutsu baten eszenatoki bihurtuta, beste errealitate ezberdin baten formak irudikatzera garamatzana".

1998an, Arrantzaleak seriea aurkeztu zuen, Color-Radiance Select-en egindako erreportaje gisa. Gipuzkoako Foru Aldundiaren Bertan 12. zk Itsas Arrantza bilduman aukeraketa bat argitaratzen da eta Bartzelonako 2000ko Udaberri Fotografikoan ere presente egon zen.

2000. urtean, Natura seriea egin zuen. Hasselbad-ekin, artistak zuri-beltza berreskuratu zuen, eta 360º-ko irudi multzo bat irudikatu zuen, panoramika bat sortuz. Paisaia, zuhaitzak, ura eta gizakiaren arrasto txikia dira gaia. Urtaro desberdinetan eginda daude, hartune berdinak erabiliz, zuhaitz berdinak baina negua gehiago nagusitzen da, zuhaitzak orik gabe daude. Salmeronen beste obsesio bat da ia beti bere ingurune hurbila, bere Legazpi, bere mendiak eta bere inguruak fotografiatzea: Arraseta-Legazpi, Gorosti, Arrola, historia pixka bat egiteko. Ikatza egiteko pago motzak, burdinolak, haizezkoak lehenik, urezkoak gero eta Patricio Etxeberriarenak azkenik.

San Adriango irudi ezberdinak ere agertzen dira, eta serie honen barruan, Orbaizetako (Nafarroa) ibaiaren kanalizazioari dagozkion 8 argazkiak oso erakargarriak eta iradokitzaileak dira. Izan ere, egitura arkitektoniko garrantzitsuak dira, mendearen hasieratik bertan behera utzita daudenak. Formatu txikiko argazkiak ere badaude, 10 x 10 cm-koak, arreta handiz markoztatuak, kaxaren edo objektuaren efektua lortuz.

Autorretratua eta erretratua lantzen ditu betidanik. 2006koa da Erretratuak seriea. Erretratuak estudioko erretratu frontalak dira, zuri-beltzean eginak, ia denak hondo ilunekoak, tamaina desberdinekoak, eta formatu handiko plaka-kamera batekin lortuak.

2007an, GI-632 seriea aurkeztu zuen Godoy World Art galerian. Hormigoiari buruzko proiektu bat da, eta Natura seriearen osagarri gisa sortu zen. Ondoren, Eguneroky Ene bnobela (2010), Narrazio bisual bat, autoezagutza eta ikerketa artistikoa (2011) eta Aurrez Aurre (2012).

Hainbat disko azaletan ere parte hartu du.

Prototipoak Donostiako Lugaritz Kultur Etxean eta Ene Bnobela Hondarribiko Modotti Tailerrean aurkeztu ziren 2011n, eta Phocus taldearen erakusketa, berriz, Euskal Herrian. Bilduma baten helburua (Donostiako Kubo aretoa) eta Txo! Kolektiboa Iruñean 2012an dira bere azkenak.


Art Aretoa

Bere lanaren lagin bat Euskonews aldizkariaren 354. zenbakiko Art Aretoa sailean ikus daiteke.