Pintoreak

Lafuente Pascual, Rafael

Bilaketa askoz ere pertsonalagoa, hasieran giza irudiaren esperimentazioan, "pop-art" eragineko itxaropen bihurtuko da: egitura kromatiko aberatsen ekarpenekin. Ondoren, esperimentazio horrek gero eta sintetizatuagoak diren irudizko erreferentziak gorpuzteko beharra izango du, silueten eta oso markatutako profilen bidez. Koadroaren erabat kromatikoak diren atzealdeen gainean definitzen -eskematikoki eta espazialki- diren siluetak, ingeradak eta profilak. Ikerketaren hastapen horretan hirurogeita hamarreko hamarkadako lehen urteak eman zituen.

Pixkanaka adierazpen antropomorfikoetatik urrunduz, eta zuzenean horren ondorioz, gero eta barne-begiradazkoagoa eta intelektualizatuagoa den eboluzio-prozesuak, abstrakzio geometrikora edo analitikora eramango du. 1975az geroztik, hogei urtez, printzipio geometriko eta espazialek, eta koloreen konbinazio-dialektikak Rafael Lafuenteri adierazteko, komunikatzeko, modu berria ekarriko diote.

Orduan konposizio abstraktuak sortuko dira, lerroen, formen, koloreen eta mugen banaketatik eta konbinaketatik islatuta. Kontzeptuak eta balioak, garai batean bezala, espazioarekiko loturan definituta. Oso hausnartutako oreken (edo desoreken) unibertsoari egin behar diogu aurre, simetria (edo asimetria) oso aztertuekin eta ondo neurtutako distantziekin. Horrela, konposizio piktorikoak, formetan eta zabaltasunetan, berezko legeek gobernatzen dituzte.

Pintorea bilbe oso arrazionaleko zorroztasun geometriko arautzaile horretatik laurogeita hamarreko hamarkadaren erdialdean libratu zen. Freskotasun eta naturaltasun handiagoa eskatzen hasi zen. "Askatasuna behar dut forman eta kolorean" (itzulpen moldatua gazteleratik) zioen 1994ko ekainean eta, aldi berean, keinuzkoagoak ziren diskurtso abstraktuagoak aldarrikatzen zituen eta, hortaz, akuarelaren prozedurari dagokionez berezkoagoak zirenak.

Gasteizko Amarica aretoak 1998ko martxoaren 17tik maiatzaren 3ra azken lanen bilduma jaso zuen (1990-1997). Bere alderdi esperimentalaren errepasoa izan zen, lan abstraktu eta geometrikoekin, baita bere azken etapa sortzaileko joera eta norabide garden, trebe eta argienetan ugariak diren formatu handiko akrilikoekin eta akuarelekin ere.

Lafuenteren heriotzatik urte eta erdira, 2006ko irailaren 8tik urriaren 12ra, Vital Kutxa Fundazioaren aretoak Rafael Lafuenteren erakusketa antolatu zuen, artista eta haren lana gogoratzeko. Artearekin bakarka hartu zuen ezin hautsizko konpromiso pertsonala nabarmenduta batik bat. Erakusketak bost atal izan zituen: "Trayectoria en el tiempo", "Geometría y color", "Espacio y color", "Últimas pinturas" eta "Obra sobre papel".

  • ARCEDIANO, Santiago. "El pintor Rafael Lafuente: de lo emotivo a lo intelectivo". Celedón, Jaietako aldizkari Grafikoa, 79 zbk., Gasteiz, 1997, 57-61 or.
  • DÍAZ BALERDI, Iñaki. "Transfinito real a la ecuación pictórica". Catálogo Rafael Lafuente. Pinturas. Bilbo: Bilbao Bizkaia Kutxa Erakusketa Aretoa, 1991.
  • FRAILE, María Asunción. "La acuarela no es un arte menor: Rafael Lafuente, en su exposición de la galería Eder-Arte". Norte Exprés, 1975ko maiatzak 22.
  • GARCÍA DÍEZ, José Antonio. La pintura en Álava. Gasteiz: Vital Kutxa, 1990.
  • GÓNGORA, Francisco. "Muere Rafael Lafuente, uno de los más grandes pintores del último medio siglo". El Correo, 2005eko martxoak 9.
  • GUTIÉRREZ, Carmen. "La retrospectiva de Rafael Lafuente en el Museo de Bellas Artes permite aproximarse a una trayectoria artística definida por la coherencia". El Correo Español-El Pueblo Vasco, 1086ko ekainak 22.
  • LASHERAS, Amparo: "[Lafuente:] "Necesitaba libertad en la forma y en el color"", El Mundo del País Vasco, ekainak 26, 1994.
  • KORTADI, Edorta: "Rafael Lafuente, un convencido geómetra", Catálogo Rafael Lafuente. Retrospectiva 1961-1984, Arabako Arte Ederretako Museoa, Gasteiz, ekainak 20-uztailak 20, 1986.
  • SÁENZ DE GORBEA, Xabier: "El color que no cesa", Catálogo Rafael Lafuente. Obra 1985-1988, San Prudencio Aretoa, Arabako Aurrezki Kutxa Probintziala, abenduaren 1etik 18ra, 1988.
  • SAN MARTÍN, Francisco Javier: "Rafael Lafuente, un pintor solo", Catálogo Rafael Lafuente. Pinturas, 1990-1997, Amárica aretoa, Arabako Foru Aldundia, Gasteiz, martxoak17-maiatzak 3, 1998.
  • URQUIJO, Javier: "El espacio instintivo. El pintor Rafa Lafuente muestra una instantánea de su proyecto vital", El Mundo del País Vasco, apirilak 8, 2000.
  • VV.AA.: Exposición homenaje a Rafael Lafuente. "Línea, color, espacio", Vital Kutxa Fundazioaren Aretoa, 2006ko irailak 7-urriak 12.